Standardy Ochrony Małoletnich

Podstawy prawne

1. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1249 oraz z 2023 r. poz. 289 oraz 535)
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz. U. poz. 1870)
3. Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 1606)
4. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 984 ze zm.)
5. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900)
6. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781)
7. Konwencja o prawach dziecka (Dz. U. 1991 r. nr 120 poz. 526)
8. Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2012 poz. 1169)

Rozdział 1

1. WPROWADZENIE

Nowelizacja Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (Dz.U. poz. 1606) określiła warunki skutecznej ochrony małoletnich przed różnymi formami przemocy. Wprowadzone zmiany wskazują na potrzebę opracowania jasnych i spójnych standardów postępowania w sytuacjach podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia dziecka.

„Standardy ochrony dzieci” są jednym z elementów systemowego rozwiązania ochrony dzieci przed krzywdzeniem i stanowią formę zabezpieczenia ich praw. Należy je traktować jako jedno z narzędzi wzmacniających i ułatwiających skuteczniejszą ochronę dzieci przed krzywdzeniem.

W konstruowaniu „Standardów ochrony dzieci” przyjęto następujące założenia:

• w przedszkolu nie są zatrudniane osoby mogące zagrażać bezpieczeństwu dzieci,
• wszyscy pracownicy potrafią zdiagnozować symptomy krzywdzenia dziecka oraz podejmować interwencje w przypadku podejrzenia, że jest ono ofiarą przemocy w przedszkolu lub rodzinie,
• podejmowane w przedszkolu postępowania nie mogą naruszać praw dziecka, praw człowieka, określonych w statucie przedszkola oraz bezpieczeństwa danych osobowych,
• dzieci wiedzą, jak unikać zagrożeń w kontaktach z dorosłymi i rówieśnikami,
• dzieci wiedzą, do kogo zwracać się o pomoc w sytuacjach dla nich trudnych i czynią to mając świadomość skuteczności podejmowanych w przedszkolu działań,
• rodzice poszerzają wiedzę i umiejętności o metodach wychowania dziecka bez stosowania przemocy oraz potrafią je uczyć zasad bezpieczeństwa.

Ponadto przyjęto, że:

• prowadzone w przedszkolu postępowanie na wypadek krzywdzenia lub podejrzenia krzywdzenia dzieci jest zorganizowane w sposób zapewniający im skuteczną ochronę,
• działania podejmowane w ramach ochrony dzieci przed krzywdzeniem są dokumentowane oraz monitorowane i poddawane okresowej weryfikacji przy udziale wszystkich zainteresowanych podmiotów.

2. SŁOWNICZEK POJĘĆ

Ilekroć w dokumencie „Standardy ochrony małoletnich” jest mowa o:

1. małoletnim (dziecku, wychowanku) – należy przez to rozumieć każdą osobę do ukończenia 18 roku życia;
2. personelu – należy przez to rozumieć każdego pracownika Niepublicznego Przedszkola Językowego „WYSPA SZKRABÓW” z oddziałami specjalnymi w Warszawie bez względu na formę i rodzaj zatrudnienia, w tym: wolontariuszy lub inne osoby, które z racji pełnionej funkcji lub zadań mają (nawet potencjalny) kontakt z dziećmi;
3. dyrektorze – należy przez to rozumieć dyrektora/zastępców Niepublicznego Przedszkola Językowego „WYSPA SZKRABÓW” z oddziałami specjalnymi w Warszawie;
4. rodzicu – należy przez to rozumieć przedstawiciela ustawowego dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską;
5. opiekunie prawnym dziecka – należy przez to rozumieć osobę, która ma za zadanie zastąpić dziecku rodziców, a także wypełnić wszystkie ciążące na nich obowiązki;
6. osobie najbliższej dziecku – należy przez to rozumieć osobę wstępną, rodzeństwo, a także inne osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie;
7. przemocy fizycznej – każde intencjonalne działanie sprawcy mające na celu przekroczenie granicy ciała dziecka (np. bicie, popychanie);
8. przemocy seksualnej – zaangażowanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest w stanie w pełni zrozumieć i udzielić świadomej zgody;
9. przemocy psychicznej – powtarzający się wzorzec zachowań powodujący u dziecka poczucie bycia nic niewartym, złym, niekochanym;
10. zaniechaniu – chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych i psychicznych dziecka;
11. przemocy domowej – jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny.

Rozdział 2

1. STANDARDY OCHRONY DZIECI

Standard I.
Dzieci, rodzice i pracownicy przedszkola znają „Standardy Ochrony dzieci”. Dokument jest dostępny i upowszechniany.

Standard II.
Personel współtworzy i gwarantuje bezpieczne i przyjazne środowisko w przedszkolu (weryfikacja karalności, szkolenia).

Standard III.
Przedszkole oferuje rodzicom/opiekunom prawnym informację oraz edukację w zakresie wychowania dzieci bez przemocy oraz ich ochrony przed krzywdzeniem.

Standard IV.
Przedszkole zapewnia dzieciom równe traktowanie oraz przestrzeganie ich praw (edukacja o prawach dziecka, zajęcia profilaktyczne).

Standard V.
Organizacja postępowania na wypadek krzywdzenia lub podejrzenia krzywdzenia dzieci zapewnia im skuteczną ochronę (precyzyjne procedury interwencji).

Standard VI.
W przedszkolu wzmacniane jest poczucie bezpieczeństwa dzieci w obszarze relacji społecznych oraz ochrony przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami z sieci.

Standard VII.
Działania podejmowane w ramach ochrony dzieci przed krzywdzeniem są dokumentowane i monitorowane.

Rozdział 3

Zasady ochrony dzieci przed krzywdzeniem

1. Zasady zatrudniania pracowników

Dyrektor weryfikuje kandydatów w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz wymaga zaświadczeń o niekaralności, w tym z innych państw w przypadku obcokrajowców. Pracownicy są zobowiązani zapoznać się ze Statutem i Standardami Ochrony Dzieci.

2. Zasady bezpiecznych relacji (Personel - Dziecko)

Personel dba o bezpieczeństwo dzieci, traktuje je z szacunkiem i nie stosuje żadnych form przemocy.

• Komunikacja: Spokojna, cierpliwa, bez oceniania i zawstydzania.
• Zakaz przemocy: Bezwzględny zakaz stosowania kar fizycznych, przemocy psychicznej, krzyku.
• Dotyk: Unikanie zbędnego kontaktu fizycznego poza czynnościami pielęgnacyjnymi i sytuacjami wymagającymi wsparcia (np. przytulenie płaczącego dziecka w sposób adekwatny).
• Kontakt: Brak kontaktów prywatnych z dziećmi poza przedszkolem (media społecznościowe, spotkania prywatne).

3. Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi

Dzieci uczone są szacunku, tolerancji i reagowania na krzywdę innych. Niedozwolone są: agresja fizyczna (bicie, popychanie), słowna (wyzywanie) i psychiczna (wykluczanie, wyśmiewanie).

4. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych i Internetu

• Dostęp do Internetu dla dzieci tylko pod nadzorem nauczyciela w celach edukacyjnych.
• Zakaz korzystania z prywatnych telefonów przez dzieci podczas zajęć (chyba że w celach medycznych lub jako komunikacja alternatywna).
• Ochrona przed treściami szkodliwymi poprzez filtry i nadzór.

5. Zasady ochrony wizerunku dzieci

Publikacja wizerunku dziecka (zdjęcia, filmy) wymaga pisemnej zgody rodzica. Wizerunek jest chroniony zgodnie z RODO.

6. Zasady ochrony danych osobowych

Przedszkole przetwarza dane zgodnie z RODO, zapewniając ich poufność i bezpieczeństwo.

Rozdział 4

Procedury interwencji

Podejrzenie przemocy domowej:

1. Nauczyciel zgłasza podejrzenie pedagogowi/dyrektorowi.
2. Rozmowa z rodzicami (chyba że zagraża to dziecku).
3. Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” w przypadku uzasadnionego podejrzenia.
4. Powiadomienie sądu rodzinnego lub policji w sytuacjach zagrożenia życia/zdrowia.

Procedura „Niebieskie Karty”:

Służy dokumentowaniu i podejmowaniu działań w przypadku przemocy w rodzinie. Formularz „A” wypełnia pracownik oświaty, policjant lub pracownik socjalny.